Zama krijgt eindelijk vertaling: Argentijnse cult voor Nederlandse markt

Zama krijgt eindelijk vertaling: Argentijnse cult voor Nederlandse markt

 

Zama geldt in Argentinië als een belangrijk cultboek, het ontbreekt op geen enkele serieuze leeslijst. Het was daarom bijzonder dat het boek nog altijd niet in Nederland beschikbaar was, terwijl het al decennia oud is. Daar is verandering in gekomen dankzij een vertaling door Aline Glastra van Loon. Ze heeft het Zuid-Amerikaanse boek over het exotische decor aldaar in de 18e eeuw omgezet naar het Nederlands. Argentinië was toen nog Spaans grondgebied, terwijl Spanje zelf ver weg was.

Hoofdpersoon komt in Buenos Aires terecht

Diego de Zama is de hoofdpersoon in het boek en weet dat. Hij komt in Buenos Aires terecht (of Buenos Ayres, zoals het toen nog heette) en groeit daar op.
Ondertussen heeft de lezer van het boek dan allang ontdekt dat het onmogelijk zal blijken om daar een goed bestaan op te bouwen. Het leven van Zama staat synoniem voor vergeefse hoop, waardoor ook dit niet zal slagen. Hij wacht lang op een nieuwe baan en zou graag herenigd worden met zijn kinderen in Amerika. Het zal hem uiteindelijk niet lukken, waardoor er een onderhoudend verhaal ontstaan.

Iemand die z’n eigen plan trekt

Zama ontwikkelt zich in het boek als iemand met een sterke eigen wil en heel duidelijke overtuiging. Hij laat zich door niemand de les lezen en deelt zijn eigen wereld nauwelijks met de mensen om hem heen. Hij kiest er in plaats daarvan voor om zijn eigen wereld in zijn hoofd te beleven en er van daaruit voor te zorgen dat hij verder kan gaan. Wijzer of gelukkiger wordt hij daar niet bepaald van, waardoor hij na verloop van tijd in de problemen komt. Hem wacht een donker lot, al zou hij zichzelf niet zijn als hij dat vooral voor zichzelf hield zonder het te delen met de anderen om hem heen.

Vertaling van roman uit 1956

Het Argentijnse Zama zit vol met Frans existentialisme, dat vooral een gevolg is van het feit dat er boek al in 1956 werd geschreven. Een vertaling op dit moment levert daardoor een wat bijzondere tijdsgeest op, die we ons niet altijd even goed meer kunnen voorstellen. Of er op termijn nog een andere vertaling zal komen om die stap kleiner te maken valt te bezien.

Zuinig met aantal woorden

De Volkskrant is gematigd enthousiast over het boek, vooral omdat de schrijver besloot om uitgesproken 20e eeuws gedachtegoed in het hoofd van iemand te plaatsen die leeft in de 18e eeuw. Dat levert soms vreemde taferelen op. Met name in het laatste deel van het boek lijkt het aantal woorden wat zuinig te zijn gekozen, waardoor de schrijver van de recensie het idee heeft dat de schepper de stal wellicht alvast kon ruiken.
Hoe lang het heeft geduurd om de vertaling van het boek te maken is niet bekend, maar er gaat wel het verhaal dat de schrijver zelf het boek ook in nog geen drie weken van zijn vakantie heeft geschreven. Dat is bij de eerste delen goed gelukt, maar leidt ertoe dat het laatste deel wat van de hak op de tak lijkt te springen.

Deel dit bericht via: