Vertalingen maken harde realiteit pijnlijk duidelijk

Vertalingen maken harde realiteit pijnlijk duidelijk

 

Het publiek dat teksten vertaalt om die voor een bredere doelgroep beschikbaar te maken. Een beproefd recept om series en boeken te vertalen en nu ook de basis voor een korte film. In die film laten de makers mensen haatberichten vanuit het Nederlands vertalen naar de Arabische talen die de geadresseerden spreken. Confronterend en belangrijk om te laten zien, maar soms zelfs pijnlijk voor de vertalers zelf.
Volgens de makers weten veel mensen niet dat de online haatberichten nog aan de orde van de dag zijn. Ze hebben er zelf geen last van of zelfs niets mee te maken. Ondertussen zijn anderen daar wel het slachtoffer van. Ze krijgen nauwelijks de kans om een goed bestaan op te bouwen in Nederland, omdat ze steeds worden dwarsgezeten en zich tegen die berichten moeten weren.

Zogenaamde Facebook-berichten voor een korte film

Voor de korte film spraken de makers met mensen op straat en vroegen ze die om de haatberichten te vertalen. Te vertalen vanuit het Nederlands naar bijvoorbeeld het Irakees om de actrices aan te geven wat er wordt verteld. En dat nog zonder dat de deelnemers door hadden dat ze gefilmd zouden worden voor de korte film. Om aan te geven hoe hard de berichten aan kunnen komen.
Het ging in dit geval om zogenaamde Facebook-berichten. Ze hebben wel degelijk een basis in de realiteit, maar zijn in veel gevallen lichtelijk aangepast. Om ze minder schokkend te maken, overigens. In veel gevallen valt het bijna niet te geloven wat mensen met een migratieachtergrond bijvoorbeeld via de sociale media naar hun hoofd krijgen. Zelfs de milde versies leiden nog regelmatig tot felle reacties en maken het soms lastig om de teksten te vertalen.

Vertaling van digitale haatberichten

“Om eerlijk te zijn, ik wil hier niet mee doorgaan”, vertelt een van de jongens. In een artikel in het Parool wordt duidelijk hoe hij er moeite mee heeft om de tekst te vertalen naar het Irakees. De Irakese actrice vraagt hem om dit toch te doen, zodat ze weet wat er tegen haar gezegd wordt. De jongen weet op dat moment nog niet dat het gaat om een nepbericht.
Met tegenzin brengt hij uit: “Jullie zijn minderwaardige mensen. Er is geen plek voor jullie in Nederland. Terug naar de woestijn. Je hebt drie dagen om het land te verlaten.” Het is een van de voorbeelden die pijnlijk duidelijk maken dat de realiteit nog altijd keihard is. Er zijn moslims in Nederland die hier dagelijks mee te maken hebben, omdat anderen uit hun omgeving grote moeite hebben met hun aanwezigheid.

Meer aandacht voor structureel probleem

Volgens de makers van de korte film is het vooral van belang dat er meer aandacht komt voor dit structurele probleem. Veel Nederlanders zijn zich er niet van bewust, maar er is nog altijd een hetze gaande tegen een deel van de mensen die oorspronkelijk niet uit Nederland komen. Eenmaal geconfronteerd vragen ze de actrice om het bericht zo snel mogelijk te verwijderen, omdat ze er ook zelf last van hebben.
Het geeft, los van de inhoud van de boodschap, bovendien goed aan hoe belangrijk vertalingen zijn. Als vertaalbureau zorgen we er graag voor dat teksten in de ene taal ook beschikbaar zijn in een andere. Daarmee wordt het veel beter duidelijk wat er gaande is en wat er speelt, ook als dat een harde realiteit blootlegt.

Deel dit bericht via: