Nieuwe vertaling nodig voor The Hare with Amber Eyes

Nieuwe vertaling nodig voor The Hare with Amber Eyes

Een vertaling van een Europees epos komt niet iedere dag uit, dus daarom besloot onder andere de Volkskrant daar wat extra aandacht aan te besteden. Sterker nog, het gaat om een boek dat in korte tijd drie keer een andere titel heeft gekregen om de vertaling in orde te maken. Het was oorspronkelijk “The Hare with Amber Eyes”, dat op verschillende manieren vertaald werd naar het Nederlands.
De titel van het boek refereert aan het lot van een familieschat, het hoofdmotief van het boek van schrijver De Waal. Het is daarom van groot belang dat de titel op de juiste manier vertaald wordt, iets dat tot nu toe lastig bleek. Bij uitgeverij De Bezige Bij is een nieuwe poging gedaan. Uiteindelijk met het doel om de vertaling voor eens en altijd in orde te maken.

The cliff face of Rouen Cathedral

Tijdens de herdruk in 2012 werd besloten om de titel van het boek in het Nederlands te veranderen, weg van de letterlijke vertaling van het origineel. Het werd “De Haas met de Amberkleurige Ogen”, omdat dit beter zou klinken. Bovendien kon het boek op die manier heel letterlijk verwijzen naar het pronkstuk in de verzameling die erbij hoort. Het boek werd een bestseller, waardoor de titel wat dat betreft goed gekozen bleek.
Er werden in totaal veertien drukken van het boek gemaakt. Pas na die tijd werd ontdekt dat in de vertaling een aantal grove blunders waren gemaakt. “The cliff face of Rouen Cathedral” werd bijvoorbeeld “De steile rots tegenover de Kathedraal van Rouen” en daarnaast was er sprake van nog tientallen andere missers. Dat werd hersteld in de huidige versie, waarbij ook meteen de titel op de originele manier werd hersteld.

Nieuwe editie met nieuwe titel

De nieuwe editie van het boek moet ervoor zorgen dat de fouten in de vertaling er eindelijk uit zijn, waardoor het Nederlandse boek een goed beeld geeft van het originele verhaal. Ook de titel is weer aangepast naar “De Haas met Ogen van Barnsteen”. In het Nederlands betekent ‘amber’ namelijk de grijze geurstof, terwijl het in het Engels staat voor een fossiele oranjegele hars. Dat kennen we in Nederland als “barnsteen”, ook al is dat woord minder bekend. De vertaling van “the cliff” hierboven is nu veranderd in “het steile aanzicht van de kathedraal, dat veel beter overeenkomt met wat er ook in het Engels staat.
De nieuwe vertaling en de nieuwe titel moeten ervoor zorgen dat het boek weer recht doet aan het origineel. Het is uiteindelijk aan de lezers of het opnieuw een bestseller zal worden en of het daadwerkelijk de verbetering vormt waar de uitgeverij op hoopt. Feit is dat het vertaalbureau er in ieder geval veel tijd en moeite in heeft gestoken.

Sappige of letterlijke vertaling

Overigens is lang niet iedereen het erover eens dat een meer letterlijke vertaling altijd een betere is. Er zijn aan de andere kant ook vertalers en liefhebbers van literatuur die er juist voor kiezen om het niet zo nauw te nemen met wat er in het oorspronkelijke verhaal staat. Op die manier kunnen ze de vertaling “sappig” maken, afhankelijk van de nuances en uitspraken die we in de doeltaal doen.
Er zal altijd wel debat blijven bestaan over de manier waarop vertalingen het best gemaakt kunnen worden. Feit is dat het in de doeltaal duidelijk moet worden waar het in de brontaal over gaat, door middel van een letterlijke vertaling of een sappige voorstelling van woorden. Zolang het boek of de tekst het juiste gevoel en de oorspronkelijke boodschap overbrengt, is dat een goede vertaling.

Deel dit bericht via: